แผนการศึกษาแห่งชาติ หมายถึง กรอบและยุทธศาสตร์ในการจัดการศึกษาของประเทศ ซึ่งถูกกำหนดขึ้นเพื่อวางรากฐาน กำหนดทิศทาง และเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาคุณภาพของพลเมืองและสังคมของประเทศไทย ให้ก้าวทันกับการเปลี่ยนแปลงและตอบสนองความต้องการของประเทศในแต่ละยุคสมัย .
วัตถุประสงค์หลักของการมีแผนการศึกษาแห่งชาติสามารถสรุปได้ดังนี้:
- เพื่อกำหนดทิศทางและโครงสร้างการจัดการศึกษา แผนการศึกษาทำหน้าที่เป็นกรอบและยุทธศาสตร์ในการจัดการศึกษาของประเทศ โดยมีการกำหนดระดับการศึกษา สายการศึกษา และโครงสร้างการบริหารจัดการที่ชัดเจน ตัวอย่างเช่น แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2475 กำหนดการศึกษา 3 ด้าน (จริยศึกษา พุทธิศึกษา พลศึกษา) และแบ่งเป็นสายสามัญและสายอาชีพ ส่วนแผนการศึกษาชาติ พ.ศ. 2494 กำหนดการแบ่งระดับการศึกษาออกเป็น 4 ระดับ ได้แก่ อนุบาลศึกษา ประถมศึกษา มัธยมศึกษา และอุดมศึกษา
- เพื่อพัฒนาพลเมืองให้มีคุณสมบัติตามที่ประเทศต้องการ แผนการศึกษามุ่งเน้นการพัฒนาพลเมืองให้เหมาะสมกับระบอบการปกครองและบริบททางสังคม
- ในแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2475 มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้พลเมืองทุกคนสามารถทำหน้าที่พลเมืองตามระบอบรัฐธรรมนูญได้อย่างเต็มที่
- ในแผนการศึกษาชาติ พ.ศ. 2494 มีวัตถุประสงค์เพื่อให้พลเมืองได้รับความรู้ที่เหมาะสมกับสภาพและทุนทรัพย์ และเพื่อให้รัฐบรรลุความมุ่งหมายที่ต้องการให้พลเมืองทุกคนได้รับการศึกษาอย่างเท่าเทียมกัน [previous turn, 28].
- ในยุคการปฏิรูปการศึกษา (เช่น พ.ศ. 2542 เป็นต้นมา) มีการเน้นการสร้าง "คนดี คนเก่ง และคนมีความสุข"
"คนดี" คือผู้มีคุณธรรม จริยธรรม มีวินัย และอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างสันติสุข
"คนเก่ง" คือผู้มีศักยภาพในการดำเนินชีวิต มีความรู้กว้างขวาง มีความคิดสร้างสรรค์ และเป็นประโยชน์ต่อสังคมและประเทศชาติ
"คนมีความสุข" คือผู้ที่มีสุขภาพกายและใจที่สมบูรณ์
- เพื่อขยายโอกาสทางการศึกษาและแก้ไขปัญหาทางการศึกษา แผนการศึกษาถูกกำหนดขึ้นเพื่อขยายโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาให้กับประชาชนอย่างทั่วถึ เช่น แผนการศึกษาชาติ พ.ศ. 2494 มีเป้าหมายขยายการศึกษาภาคบังคับเป็น 7 ปี และขยายอาชีวศึกษาให้กว้างขวาง รวมถึงจัดให้มีการศึกษาพิเศษและการศึกษาสงเคราะห์สำหรับผู้ด้อยโอกาส นอกจากนี้ การปฏิรูปการศึกษายังมีเป้าหมายหลักประการหนึ่งคือ "การศึกษาเพื่อปวงชน" (Education for All) และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของสังคมในการแก้ปัญหาทางการศึกษา
- เพื่อเป็นกลไกในการแก้ปัญหาและสร้างความหวังให้ประเทศ สังคมควรมองว่าการศึกษาเป็นเรื่องสำคัญ ไม่ใช่แค่การท่องจำ แต่เป็นการสร้างปัญญาที่จะช่วยแก้ปัญหาในทุกด้าน ทั้งด้านสังคม วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อม และถือเป็น "ทางออกหรือความหวังของประเทศ"
- เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาประเทศ แผนการศึกษาแห่งชาติมักจะมีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจ สังคม การเมือง และความก้าวหน้าทางวิชาการ เพื่อให้การศึกษาตอบสนองความต้องการของประเทศในการพัฒนาอย่างยั่งยืน แผนพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ ฉบับที่ 8 (พ.ศ. 2540-2544) มุ่งเน้นการพัฒนาคุณภาพคน แผนพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ ฉบับที่ 7 (พ.ศ. 2535-2539) ได้กำหนดแนวทางและกรอบความมุ่งหมายของการจัดการศึกษาให้สนองความต้องการการพัฒนาประเทศในอนาคต
ดังนั้น แผนการศึกษาแห่งชาติจึงเป็น แผนแม่บทหลัก ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในการวางแนวทางและกรอบการทำงานสำหรับการพัฒนาการศึกษาของประเทศไทยอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น